Üniversite Personelinin Mali ve Özlük Hakları İçin Reform Çağrısı
Sendikamız, enflasyona karşı alım gücünü koruyan bir ücret sistemi, idari personel için hak eşitliği ve liyakat temelli kariyer yapısı talep ediyor.
Yükseköğretim kurumları yalnızca birer idari yapı değildir; bilimsel üretimin, toplumsal kalkınmanın ve nitelikli insan kaynağının inşa edildiği stratejik alanlardır. Sendikamız, bu strategic önemin hakkını verecek kapsamlı bir reform paketini kamuoyuyla paylaşıyor: ücret politikasından mobbing önlemlerine, kadro liyakatinden demokratik yönetişime uzanan somut taleplerimiz:
01 Mali Hakların Güçlendirilmesi
Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında kamu görevlilerinin alım gücündeki erozyon, sosyal devlet ilkesinin somut bir ihlali niteliğindedir. Öğretim elemanları için gerçek anlamda koruyucu bir ücret sistemi kurulması artık geciktirilemez bir zorunluluktur.
- Ücret Politikası Reformu: Üniversite ödeneği ve yükseköğretim tazminatı oranları artırılmalı; maaş yapısındaki yapısal eşitsizlikler giderilmelidir.
- Ek Ders Ücreti Düzenlemesi: 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 11. maddesinde yer alan gösterge rakamları, güncel ekonomik koşullara uygun biçimde yükseltilmelidir. Mevcut göstergeler (Profesör: 150, Doçent: 125, Doktor Öğretim Üyesi: 100, Öğretim Görevlisi: 80) son güncellemelerinden bu yana reel değerini büyük ölçüde yitirmiştir.
- Enflasyon Koruma Mekanizması: Tahmine dayalı hedefler yerine, gerçekleşen enflasyona endeksli, öngörülebilir ve adil bir maaş güncelleme sistemi kurulmalıdır.
Makam Tazminatı Cetveli’nde yalnızca Rektör (7.000), 3 yılını dolduran Profesörler (6.000), diğer Profesörler (4.500) ve kazanılmış hak aylığı birinci derecede olan Doçentler (2.000) yer almaktadır. Doktor Öğretim Üyesi, Öğretim Görevlisi ve Araştırma Görevlisi bu kapsamın dışındadır. Bu nedenle, 2914 sayılı Kanun’un Ek 2. maddesi yeniden düzenlenerek makam tazminatının kapsamı ve gösterge rakamları tüm akademik unvanları kapsayacak biçimde genişletilmelidir.
02 İdari Personelin Hak Eşitliği
Üniversitenin kesintisiz işleyişini sağlayan idari personel, mevcut hukuki çerçevede akademik çalışanlara kıyasla belirgin biçimde dezavantajlı konumdadır. Bu haksızlığın giderilmesi hem eşitlik hem de kurumsal verimlilik açısından zorunludur.
- Yükseköğretim Tazminatı Kapsamının Genişletilmesi: Hâlihazırda yalnızca öğretim elemanlarına ödenen yükseköğretim tazminatının idari personeli de kapsaması sağlanmalıdır.
- Döner Sermaye Katkı Payı: 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesi döner sermaye gelirlerinden 657 sayılı Kanun’a tabi personelin de pay almasına teknik olarak imkân tanımaktadır; ancak 666 sayılı KHK sonrasında bu personel ağırlıklı olarak 375 sayılı KHK Ek 9 kapsamına alınmış olup fiilî eşitsizlik sürmektedir. Bu boşluğun kapanması ve katkıyla orantılı adil paylaşımın güvenceye alınması gerekmektedir.
- Eşitlik İlkesi: Benzer sorumluluk düzeyindeki kamu görevlileri arasındaki mali hak farklılıkları giderilmelidir. Üniversitenin kapısını açan, arşivleri yöneten, öğrenciye rehberlik eden idari personelin ücretini akademik personelden keskin biçimde ayıran bir sistem, eşit işe eşit hak ilkesiyle bağdaşmaz.
03 İnsan Kaynakları ve Norm Kadro Reformu
Kurumsal sürdürülebilirlik için üniversitelerde bilimsel temelli norm kadro sistemi oluşturulmalıdır. Kadro planlaması; görev tanımları, iş yükü analizi ve uzmanlaşma alanları dikkate alınarak yapılmalıdır. Norm kadro yönetmeliği liyakat, kariyer ve kurumsal ihtiyaç analizi temelinde hazırlanmalıdır.
04 Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Uzun aralıklarla yapılan ya da sürekli ertelenen yükselme süreçleri, kamu personel rejiminin temel ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Yükselme sınavları düzenli periyotlarla yapılmalı; süreçler objektif, ölçülebilir ve yargısal denetime açık kriterlere bağlanmalıdır.
05 Akademik Kadro ve Liyakat
Kadro tahsisinde liyakat, bilimsel yeterlilik ve şeffaflık esas alınmalıdır. “Adrese teslim” olarak bilinen; belirli bir adayı tarif edercesine kaleme alınan kadro ilanlarının kaldırılması ve tüm ilanların nesnel, denetlenebilir kriterlere bağlanması gerekmektedir. Akademik yükseltme kriterlerinde bilimsel performans, yayın niteliği ve eğitim katkısı esas alınmalıdır.
06 Mesleki Güvence ve İstihdam
Araştırma görevlileri, öğretim görevlileri ve doktor öğretim üyeleri için güvenceli bir istihdam rejimi oluşturulmalıdır. 2547 sayılı Kanun’un 50/d maddesi; araştırma görevlilerinin kariyer sürekliliğini güvence altına alacak biçimde yeniden düzenlenmeli, sözleşmeli öğretim elemanları kadroya geçirilmelidir.
07 Disiplin Hukuku ve Mobbing Önlemleri
2547 ve 657 sayılı kanunlardaki soyut ve yoruma açık disiplin hükümleri somutlaştırılmalı, keyfi uygulamaların önü kapatılmalıdır. Disiplin reformunda ölçülülük ve savunma hakkı esas alınmalıdır. Mobbing konusunda ispat yükü mağdur lehine düzenlenmeli ve bağımsız başvuru mekanizmaları kurulmalıdır.
08 Personel Hareketliliği
Üniversiteler arası nakil süreçleri aile birliği ve sağlık mazeretleri kapsamında, karşılıklılık şartı aranmaksızın kolaylaştırılmalıdır.
09 Demokratik Yönetişim
Üniversite yönetim süreçlerinde yalnızca yetkili sendikaya değil, kurumda üyesi bulunan tüm sendikaların temsilcilerine gözlemci veya danışman statüsü tanınmalıdır.
10 Kurumsal Şeffaflık
Bütçe, kadro ve atama kararlarında hesap verebilirlik mekanizmaları güçlendirilmelidir.
11 Akademik Eşitlik
Fakülte, yüksekokul veya enstitü bazlı ayrımcı uygulamalara son verilmeli; döner sermaye, yükselme ve fırsat eşitliği ilkeleri tüm birimlerde eşit biçimde uygulanmalıdır. Yükseköğretimin güçlendirilmesi yalnızca ücret iyileştirmeleriyle sınırlı değildir; liyakat, özgürlük, güvence ve demokratik yönetişimin kurumsallaştırılması meselesidir.
Sonuç
Sendikamız, bu kapsamlı reform taleplerinin bir bütün olarak ele alınmasını ve yasal düzenlemelerin ivedilikle hayata geçirilmesi kamuoyundan, yetkili mercilerden ve siyasi aktörlerden talep etmektedir.